ဒီမုိကေရစီတပ္မေတာ္တရပ္ျဖစ္ဖို႔ တပ္မေတာ္ကဘယ္လိုျပဳမူေနထုိင္သင့္သလဲ

          က်ေနာ္တုိ႔ ယေန႔အခ်ိန္အခါမွာ ျပန္ၾကည့္ရင္ ျပည္တြင္းနုိင္ငံေရးမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာလာတာေတြ ရွိသလို၊ လြယ္မေရာင္နဲ႔ခက္ တိမ္မေရာင္နဲ႔နက္ၿပီး ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ရာမွာ ႏွစ္ဖက္ႏွစ္လမ္းအေန အထားေတြကို ေတြ႕ျမင္ေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လိုႏွစ္ဖက္ႏွစ္လမ္းလဲ။ သမၼတဦးေဆာင္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အ ဖြဲ႕ရဲ႕ တဖက္က ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းမႈနဲ႔အတူ၊ တဖက္မွာလဲ အၿပီးသတ္တုိက္ပြဲနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ေလမလားလို႔ထင္မွတ္ရေအာင္ တုိက္ပြဲေတြ ဆင္ႏႊဲေနေသးတဲ့ တပ္မေတာ္တို႔ရဲ႕ အေျခအေနပါပဲ။ မယံု ၾကည္မႈေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္ဟာ ယေန႔အခ်ိန္အထိ တုိင္းရင္းသားေတြအေပၚမွာ ျမင္ေနေသးတာဟာ ကိုယ့္နုိင္ငံ သားကို မယံုၾကည္သလိုပါပဲ။ တဖက္ကေန ဘယ္လိုျပန္တူေနသလဲဆုိရင္ေတာ့ သားသမီးက မိဘကို မယံု ၾကည္သလိုပါပဲ။

ေဖာင္တိန္အမွတ္(၁၀၁)

လြန္ေလျပီးေသာ ၁၅ ႏွစ္ေက်ာ္ခန္႔က….။

ေဆာင္းအကုန္ေႏြအကူး တေပါင္းလရာသီဦး ေန႔တေန႔မွာ က်ေနာ္တုိ႔တေတြ ျပင္ဦးလြင္ကုိ ေရာက္ခဲ့ၾကတယ္။ မန္းေလးကေန မနက္ ၉ နာရီသာသာေလာက္ စထြက္လာခဲ့ၾကတာ ၁၁ နာရီ စြန္းစြန္းေလာက္မွာ.. ျပင္ဦးလြင္ ျမဳိ႕မွာ က်ေနာ္တုိ႔သင္တန္းတက္ရမယ့္ ေလ့က်င့္ေရးသင္တန္းေက်ာင္းဝင္းထဲက ခ်ယ္ရီပင္ရိပ္ေအာက္မွာ ဒုိင္နာကားေလး ရပ္တန္႔သြားေတာ့...

ကခ်င္ေတြ ဘာလို႔ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္သလဲ

ကခ်င္ေတြ ဘာလုိ႔ လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္လဲ

Duwa Kachin

အခုတေလာ KIA ၿငိမ္းခ်မ္းေရး Issue က ေတာ္ေတာ္ Hot ေနတာ သတိထားမိတယ္။ ဒီေန႔ ဇြန္လ ၉ ရက္ ဆုိရင္ ဗမာစစ္တပ္ ထုိးစစ္ဆင္တာကုိ KIA ခုခံေနတာ တႏွစ္တင္းတင္းျပည့္တဲ့ေန႔ ျဖစ္တယ္။

အခ်ဳိ႕က KIA ကုိ “လႊတ္ေတာ္ႏိုင္ငံေရးကို လက္ခံလုိက္ပါ၊ ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲ ၀င္ပါလား” လုိ႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒီေတာ့ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေလး နည္းနည္း ျပန္ေႏႊးလုိက္တာေပါ့။

KIO ဟာ ဖဲြ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ ေတာက္ေလွ်ာက္ ညီလာခံတက္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအားလုံးအတြက္ အက်ဳံး၀င္မယ့္ ဒီမုိကေရစီလမ္းစဥ္ အခ်က္ ၁၉ ခ်က္ ကုိလည္း တင္ျပခဲ့တယ္ (KIO 19 Points Proposal: http://www.ibiblio.org/obl/docs4/KIO_proposal.pdf) ။ သုိ႔ေသာ္ မွတ္တမ္းတင္ထားေပးမယ္ ဆုိတာနဲ႔ပဲ ဖယ္ထားခံခဲ့ရတဲ့အျပင္ ေျမာက္ပုိင္းတုိင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္တုိင္းမွဴးက “ေတာင္ေပၚကုိ ျပန္ကန္ထုတ္ခံရမယ္” လုိ႔ေတာင္ ၿခိမ္းေျခာက္လုိက္တယ္ ဆုိပဲ (Burma at Crossroads: http://www.encburma.net/index.php/polocy-papers/37-policypapers/108-lian-h-sakhong-burma-at-crossroads.pdf) ။ KIO ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဗမာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔တုိင္း ၾကံဳရင္ ၾကံဳသလုိ တမ်ဳိး၊ တရား၀င္နည္းလမ္းက တဖုံ၊ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးမွာ ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ားရဲ႕ အခန္းက႑အေၾကာင္း ေျပာတုိင္း က်ေနာ္တုိ႔က စစ္သား၊ ေနာင္တက္လာမယ့္ အရပ္သားအစုိးရနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးစကား ေျပာၾကပါ လုိ႔ပဲ စကားလႊဲတတ္က်တယ္တဲ့ေလ။ ဒီေတာ့ ေယာက္်ားစကားပဲ၊ တက္လာမယ့္ အစုိးရလႊတ္ေတာ္မွာ ပါ၀င္ႏိုင္ေရး ႀကိဳးစားတဲ့အေနနဲ႔ KSPP (Kachin State Progressive Party: http://www.mizzima.com/political-pro/new-parties/kspp.html) မွာ KIO ေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕ မိခင္အဖဲြ႔အစည္းက တရား၀င္ ႏုတ္ထြက္ၿပီး ပါတီ၀င္တယ္။ အဲဒီပါတီက မွတ္ပုံတင္က်မလာ (http://burmapartnership.org/2010elections/2010/09/ec-rejects-individual-kachin-candidates/) ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အစုိးရဖဲြ႔ရင္ေတာ့ တခုခုေတာ့ ထူးျခားမွာပဲဆုိၿပီး တက္လာတဲ့ အစုိးရနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးစကားေျပာဖုိ႔ KIO ေစာင့္ေနရင္းနဲ႔ပဲ အခုလုိ ထုိးစစ္ဆင္တာ ခံလုိက္ရတာပါပဲ။

အက်င့္ပ်က္တရားစီရင္ေရးစနစ္

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္လအတြင္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ေရးရာ ေကာ္မတီကို ေရာက္လာတဲ့တုိင္စာေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ဥပေဒေရးရာေကာ္မတီကို ေပးပို႔တဲ့တုိင္စာ တေထာင္ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

မမွန္ကန္တဲ့ တရားစီရင္မႈေတြကို စစ္ေဆးဖို႔အတြက္ လြန္ခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလမွာ ကန္ပက္လက္ မဲဆႏၵနယ္က သူရဦးေအာင္ကို ဥကၠဌလုပ္တဲ့ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ဥပေဒေရးဆိုင္ရာေကာ္မတီကို ဖြဲ႔စည္းပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းေရးမွာ ေအာက္ပိုင္းက တရားရံုးေတြဟာ အဟန္႔အတားလို ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သူရဦးေအာင္ကို က ေျပာင္းပါတယ္။ ခိုင္းသလိုလုပ္တဲ့ တရားသူႀကီးေတြပဲလို႔ ဆုိပါတယ္။

ျပည္သူပါဝင္မွ ေအာင္ျမင္မယ့္ ''မ'' သံုးလံုး ပညာေရး

“မ”သုံးလုံး ပညာေရးဆုိတာ “မ” သင္      “မ” ေနရ “မူ” လတန္း ပညာေရးပါ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အမ်ိဳးသား ပညာေရး ရည္မွန္းခ်က္ ပါ။ ေက်ာင္းအပ္ႏွံေရး သီတင္းပတ္ လႈပ္ရွားမႈ ၿပီးသြားပါၿပီ။ သတင္းစာနဲ႔ မီဒီယာမ်ိဳးစံုမွာ ေက်ာင္းအပ္ႏွံတဲ့ သတင္းေတြ အျပည့္ပါ။

ထို႔အတူ ေက်ာင္းေနအရြယ္ကေလးေတြ (အသက္ ၅ ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးသူ) ေက်ာင္းကို လာၿပီး စအပ္တဲ့ ႏႈန္းဟာလည္း အားရစရာပါ၊ ၀မ္းသာမိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအလုပ္ဟာ “စ” (ေက်ာင္းအပ္ႏွံျခင္း)၊ “လယ္” (ေက်ာင္းတက္မွန္၍ ေက်ာင္းၿမဲႏႈန္း   ျမင့္မားျခင္း)၊ “အဆံုး” (စာတတ္ေျမာက္ၿပီး လူသားရဲ႕ အေျခခံ စြမ္းရည္မ်ား ပိုင္ဆုိင္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေမြးထုတ္ျခင္း) ေအာင္ျမင္ ေအာင္ လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ပါ။

         ေက်ာင္းအပ္တာဟာ မသုံးလုံး ပညာေရးရဲ႕ ပထမေျခလွမ္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသား တစ္ႏွစ္လံုး ေက်ာင္းၿမဲၿပီး သင္တန္းၿပီးဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒီကိစၥဟာ ဆရာ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းလို႔သာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ယူဆခဲ့ၾကပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔တင္ ၿပီးမည့္ လုပ္ငန္း မဟုတ္ပါ။ ပညာေရး ၀န္ႀကီးဌာန တစ္ခုတည္း အေနျဖင့္လည္း စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ျခင္း မရွိပါ။ ျပည္သူအားလံုး ပါ၀င္ပါမွ ေအာင္ျမင္မည့္ အမ်ိဳးသားေရး လုပ္ငန္းပါ။

          ႏွစ္စဥ္ ေက်ာင္းအပ္ရာသီမွာ ေက်ာင္းေနအရြယ္ ကေလးေတြ ေက်ာင္း လာအပ္ေပမယ့္ (၂၀၁၁-၁၂ ပညာသင္ႏွစ္မွာ သူငယ္တန္းကို ၉၈.၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္း လာအပ္ခဲ့ပါသည္)  အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ စာသင္ႏွစ္မကုန္မီ ေက်ာင္းထြက္ရတဲ့ ကေလးတြ အေတာ္မ်ားပါတယ္။ ပညာေရ ယိုေပါက္ (ပညာေရး အေဟာသိကံ) လို႔ ေခၚပါတယ္။ မိဘေတြ စီးပြားေရး မေျပလည္လို႔ တစ္ဖက္ တစ္လမ္းက ၀င္ေငြ ရွာရတာမို႔၊ ေကာက္ရိတ္သိမ္းခ်ိန္မို႔၊ မိဘကူရတာတို႔၊ အိမ္မွာ ကေလး၀ိုင္းထိန္းမယ့္သူ မရွိတာတို႔.... စတဲ့ အခက္အခဲေတြေၾကာင့္ ကေလးေတြ ပညာသင္ႏွစ္ဆုံးေအာင္ မတက္ႏိုင္ဘဲ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒီပညာေရး အေဟာသိကံျဖစ္စဥ္ အျမစ္တြယ္ေနတာ ႏွစ္ေတြ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ မိဘျပည္သူမ်ား သတိမထားမိၾကပါ။

သမၼတႀကီးသိေစလို

ကၽြန္ေတာ္တုိ ့တံြေတးၿမိဳ ့မွာ
၀န္ႀကီးဦးစိုးသာလက္ထက္ကခ်ထားေ

ပးတဲ့ အစိုးရသံုး PCO ဖုန္းအလံုး  ၃၀၀
ေက်ာ္ရွိပါတယ္. အရင္က အဒီဖုန္းေတြကုိ ထိန္းသိမ္းခ တစ္လ တစ္ေထာင့္ငါးရာ
ေပးရၿပီ အခု တင္ေပးလိုက္တဲ့ ထြက္စာအတုိင္း တစ္လကုိ ဖုန္းထိန္းသိမ္းခ
ငါးေထာင္က်ပ္ကုိ
တိုင္းေဒသႀကီး မန္ေနဂ်ာ စိုးစိုနိုင္ လက္မွတ္ျဖင့္ တံြေတးတစ္နယ္လံုးကုိ
ငါးလပိုင္းမွစ၍ သံုးလ
ထိန္းသိမ္းခ တစ္ေသာင္းငါးေထာင္က်ပ္( 15000 ) တိတိကုိေတာင္းခံေနပါသည္။ တကယ္ေတာ့
ဖုန္းဆိုတာ ကုိယ္ပိုင္ပဲထိန္းသိမ္းရတာမဟုတ္ဘူးလားဗ်ာ.  အခုေတာ့
မီတာထိန္းသိမ္းခတင္မက
ေတာ့ဘူး ဖုန္းထိန္းသိမ္းခဆိုၿပီး တစ္လငါးေထာင္ အလကားသက္သက္ေတာင္းေနတာ တကယ္
မတရားဘူးထင္တယ္. ဖုန္းတစ္ခုခုျဖစ္လို ့ ဖုန္းရံုးကုိဖုန္းဆက္ၿပီးေျပာရင္
ခ်က္ခ်င္းမလာနိုင္ဘူး.
အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္လည္းမျပင္ေပးနိုင္ၾကဘူး . သူတို ့လိုခ်င္တဲ့
ပိုက္ဆံုဆိုရင္ ဘယ္ေန ့ေနာက္
ဆံုး လာေပးပါ မေပးရင္ ဖုန္းပိတ္ဆိုတဲ့ မတရားနည္းလမ္းေတြကုိ
ခ်က္ခ်င္းအသံုးခ်တယ္. တကယ္
ေတာ့ အဲဒီထိန္းသိမ္းခက အလကားသက္သက္ ျပည္သူေတြဆီက ေငြညစ္တာပါပဲ. တကယ္လို ့အဲဒီ
ဖုန္းကုိမလိုခ်င္ေတာ့လို ့ျပန္ေပးမယ္ဆိုရင္ ဖုန္း၀ယ္စဥ္အခါတစ္လံုးကုိ
သံုးသိန္းခဲြ ( 350000 )
 ေပး၀ယ္ထားတဲ့ ေငြေတြ အလကားသက္သက္ ဆံုးရႈံးရေတာ့မယ္. ဒါဟာ တကယ္ေတာ့ လံုး၀
( လံုး၀ )
မျဖစ္သင့္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုလို ့ျမင္မိပါေၾကာင္း
နိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီးကုိသိေစခ်င္ပါတယ္...


  အရာရာတုိင္းကုိ မွ်မွ်တတျဖစ္ေစခ်င္တဲ့

သုည

အရာရွိတေယာက္ရဲ႕ တပ္မေတာ္သားေတြအတြက္ သူ႔အေတြ႕အႀကံဳကိုမွ်ေဝျခင္း

ခက္ခဲ ၾကမ္းတမ္းလွတဲ့ DSA ဗိုလ္ေလာင္းဘ၀ကို ျဖတ္ေက်ာ္ရတာဟာ ဘယ္ေလာက္
ခက္ခဲ တယ္ဆိုတာ ေျပာျပရင္ မယုံႏိုင္စရာပါပဲ။ DSA ကိုစတက္တဲ့ ပထမႏွစ္
ဗိုလ္ေလာင္းဘ၀ဟာ အရပ္သား ဘ၀ကေန စစ္သားဘ၀ကို စတင္ကူးေျပာင္းရတဲ့
ကာလျဖစ္လို႔ အဲဒီ အခ်ိန္မွာ ဗိုလ္ေလာင္း ဘ၀ကို အရႈံးေပးျပီး ဘ၀
ပ်က္သြားရတဲ႔ လူေတြ မနည္းပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ဗိုလ္ေလာင္း ဘ၀ဆိုတာ တကယ့္
အျဖဴထည္ေလး ေတြပါ။ သူတို႔ေတြဟာ ဒီကေန႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕လက္ရွိ အေျခအေန
ေတြကိုလဲ ဘာမွ ဂဃဏန နားမလည္ ၾကေသး ပါဘူး။

၁၀၀ မွာ ၉၅ ေယာက္က တကယ္ႏိုင္ငံေတာ္ကို ခ်စ္လို႔ တပ္မေတာ္ကို အထင္ၾကီးျပီး
၀င္လာတဲ့ သူေတြပါ။ အားလုံးဟာ တစ္ေသြး၊ တစ္သံ၊ တစ္မိန္႔ ဆိုတဲ့
ပုံသြင္းမႈကို ေက်ေက်နပ္နပ္ၾကီး ခံယူထားၾကတဲ႔ အခိ်န္ပါ။ တကယ္လည္း
စစ္တကၠသိုလ္ရဲ႕ အရိပ္ေအာက္မွာ အဆင့္ အတန္းမေရြး အားလုံး တန္းတူဆိုျပီး
မွတ္ထင္ ခံယူခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေပမဲ႔ … အဲဒီခံယူခ်က္ေတြဟာ စစ္တကၠသိုလ္
ေရာက္ျပီး ….. ထပ္ေျပာရရင္ ေဆးေအာင္ျပီး ဗိုလ္ေလာင္း ဘ၀ေရာက္လို႔
တစ္ပတ္ေလာက္ အၾကာမွာဘဲ အဲဒီ ခံယူခ်က္ေတြအားလုံး ေျမာင္းထဲေရာက္
ကုန္ပါေတာ႔တယ္။ “မင္းက တပ္ရင္းမွဴးသားလား” လို႔ အေမးခံရျပီး ရင္ဘတ္ကို
အုန္းခနဲ လက္သီးနဲ႔ ထိုးထည့္ လိုက္တာက “ငါက တိုင္းမွဴးသားကြ” ဆိုတဲ့
အေနာက္ေတာင္တိုင္း တိုင္းမွဴးရဲ႕သား ဒုတိယႏွစ္ ဗိုလ္ေလာင္း ေက်ာင္းသား
တိုးႏိုင္မန္းပါ။ အထိုးခံရတဲ့ ပထမႏွစ္ ဗိုလ္ေလာင္းကို တပ္ရင္းမွဴး
သားမွန္းသိလို႔ အျပစ္မရွိ အျပစ္ရွာထိုး တာပါ။ ေနာက္ပိုင္း သိလာရတာက
တိုးႏုိင္မန္းဟာ ပထမႏွစ္ ဗိုလ္ေလာင္း ဘ၀ကိုလည္း အိပ္ရင္း စားရင္း
ေက်ာ္ျဖတ္လာခဲ႔သလို ဒုတိယႏွစ္ ဗိုလ္ေလာင္းဘ၀မွာလဲ ပထမႏွစ္ ဗိုလ္ေလာင္းေတြ
အူတုန္ သည္းတုန္ ေၾကာက္ရတဲ့ စီနီယာျဖစ္လာ ခဲ႔ပါတယ္။